ANAMUR MUTFAĞI


Bu makale 2017-11-06 10:13:00 eklenmiş ve 234 kez görüntülenmiştir.
Kamil KÖRHASANOĞLU Yük. Zir. Müh.

Anamur  tarımında 1950 öncesi yetiştirilen ürünler, Mısır, Susam ,Böğrülce fasulye , Maş , Gölevez, Buğday,Arpa, Yulaf  Bu ürünler tarımı yapılan ürünler . Birde tarımı yapılmayan doğada yetişen ürünler var. Harnup (Keçi boynuzu) Selleme , Turp,Çam mantarı ,Domalan (çimen mantarı) Çiriş,Sumak, Çıtlık.Burada sadece özellik arz eden ürünlerin ismi sayılmıştır. Anamur pazarında satılan ürün bölümünde daha geniş bir şekilde Anamur da yetişen ürünlerden bahsedilmiştir.

Mısır (Anamur dilinde Darı) Darıdan yapılan baş ürün , Keşkek Anamur un milli yiyeceklerden en başta gelendir . Tüm düğün mevlüt yemeklerinin olmassa olmazıdır.

Keşkek: Anamur a has beyaz darı vardır . Şimdilerde Eski adı Teniste , yeni adı Güngören de hala yetiştirilir.Beyaz darı taş dibeklerde yarı nemlendirilerek dış kabuğu çıkana kadar dövülür. Daha sonra nemin kuruması için güneşte kurutulur ve öylece saklanır .  Bunun adı dövmedir .Son zamanlarda değirmenlerde darıyı yararak ta yapılmakta ise de Dövmenin orijinal şekli taş dibeklerde dövülerek yapılan ve ürüne adını veren dövme ile yapılandır.

 Keşkek (Dövme ) ; iki türlü yapılır  Birincisi ; Dövme  ,akşamdan ıslatılır sonra haşlanır , Yoğurtla karıştırılarak sunulur . Bunun adı Yoğurtlu Keşkektir.İkincisi yine dövme akşamdan ıslatılır haşlanır üzerine ayrıca hazırlanan bol soğanlı etli yahni dökülerek sunulur . Bunun adı da Yahnili Keşkektir.

Dövme işleminin yapıldığı dibekten bahsedersek:

 Dibek ; ortalama bir metreye bir metre ebadında büyücek bir taşın işlenmesi ile yapılan bir yapıttır . Taş yere rahat oturacak şekilde altı üstü ve yanları düzeltilir . Kenar kısımları genellikle yuvarlak bırakılır. Üst kısım 5-6 kg darı alacak şekilde oyulur. Böylece dibek yapılmış olur. Darıyı dövecek alette Solkudur. Solku iki parça  ağaçtan yapılır sap kısmı aynı kazma sapı kalınlıkta , Dövecek kısımda 15-20 santim çapında iki parça ağcın L şeklinde birleştirilmesinden oluşur. İşin kolayına kaçıp dibeği betondan dökerek yapanlarda olmuşsa da , betondan yapılan dibeklerden zaman içinde parça koparak dövmeye taş ve kum karışması  olduğu için uygun bir yapıt değildir.

Maş çorbası:Maş tek başına ekimi yapılmaz . mısır tarlalarının  çepeçevre etrafına  ekilir. Aynı zamanda mısır tarlasına girecek bir zararlıya karşı tuzaktır. Buradaki maksat , eğer bir hayvan tarlaya zarar vermek için gelmişse hemen tarlaya girmeden kenarda karnını doyursun gitsin anlamında Tarlanın çepeçevre etrafına ekim yapılmasının bir sebebidir. Çünkü hayvan daha içerlere girerse mısırlar uzun boylu olduğu için hayvanın gittiği yerlerdeki mısırlar yatar ve daha fazla zarar verir .  Maş  Tencereye bol su koyarak iyice kaynatılır ve karıştırılır. Belli bir süre sonra dış kabukları daneden ayrılmaya başlar . Dış kabuk ayrıldıkça tencere üzerinden dış kabuklar alınır. Dış kabuklara Kef, Dış kabukların  tencereden alınmasına da kef alma denir. Maş ın kefi iyice alındıktan sonra yapılan işlem aynı mercimek çorbasına yapılan işlem gibidir. Maş , Anamur pazarlarında daha hala satılmakta dır. Maş , 1960 öncesi Anamur mutfağında önemli bir yere sahipti.

Böğrülce Fasulye: Böğrülce Fasulyede,  Maş bitkisi gibi mısır tarımı yapılan tarlaların çepeçevre etrafına tuzak bitki olarak ekilir. Maş bitkisinden daha gür ve dallıdır .Böğrülce fasulye denmesinin esas sebebi Fasulye tanesinin büyüme noktası renklidir .Meyve kabı normal fasulyeden daha uzun ve daha fazla dane içerir . Böğrülce fasulye Anamur mutfağında iki türlü değerlendirilir.Birincisi Fasulye daneleri iyice kurumadan ve taze fasulye konumunda iken  Taze fasulye gibi harşlanır, tuzlanır ve bol limon sıkılarak çok tazeleri kabuklu , kart olanların içi çıkarak yenir. Böğrülce fasulyenin bu şekliyle çerez niyetine tüketilir. Böğrülce fasulyenin diğer tüketim şekli aynı kuru fasulye yemeği gibi pişirilerek yenir.

Gölevez: Gölevez  bitkisi Rizomlu bir bitkidir  Tropik iklim bitkisidir  Toprak altında bir ana gövde vardır . aynı muz bitkisinde olduğu gibi  ana gövde etrafında yan yumrucuklar oluşturur. Yan yumrucuklar  gölevezin fideciklerini oluşturacak yumrulardır. Şayet Yeni bir yere gölevez ekilecekse bu yumrucuklar alınarak yeni yere dikilerek  yeni gölevez bahçesi oluşturulur.Türkiye de sadece Anamur ve çevre kasabalara has bir  bitkidir. Dünyada Ekvator bölgesin de dört beş tane ülkenin temel besin kaynağıdır. O ülkelerde Gölevez Bir nevi Hububatın yerini almıştır.O ülkeler Un dahil makarna ve diğer mutfak yemeklerinde çok çeşitli şekillerde Gölevezi değerlendirmektedirler. Anamur mutfağında  Gölevez iki türlü değerlendirilir. Birincisi Gölevezin ana gövdesinden yapılan yemektir.  Bu yemek aynı Patetes yemeği gibi Etli veya sade sulu yemek olarak pişirilir. Yalnız Gölevez in Doğranmasında bir detayı atlamamak lazım çünkü yapılan yemek yenmez duruma düşer. Kısaca tarifini yapacak olursak : gölevez soyulur  Doğrama işlemi keseceğiniz parçayı kesme işleminde gövdeden tamamen bıçakla keserek değil, kesme işleminin belli aşamasında kırarak parçayı ana yumrudan koparılacak . Yani doğrama işleminde doğranan parçanın bir tarafı kırık olacak Aksi halde Pişirdiğiniz yemekte pelteleşme olur. Gölevez , bu şekilde kırarak doğrandıktan sonra yıkanmaz . Şayet soyduktan sonra  yıkamanız gerekiyorsa doğramadan soyulmuş yumru yıkanabilir diğer pişirme işlemi aynı patates yemeği gibi . Ancak pişirme anında bir detay daha var oda yemek tencerede kaynadığı zaman tencereye yarım limon sıkılması gerekir. İkinci yemek Gölevezin yan yumrucuklarından yapılır. Yine Böğrüce fasulyede olduğu gibi çerezlik olarakta yeme şekli vardır Çerezlik olarak;  Yumrucuklar  haşlanır ve soyulur  tuzlanır  ve bol sumakla yenir. Ayrıca Haşlanmış yumrular doğranarak zeytin yağlı sebzeli salata şeklinde veya kızartılarak ta sunumu yapılır.

Susam (küncü); Susam,  Anamur un Ermenek ten ithal ettiği batırıkta , Samsıra da Küncülü pekmezde kullanılarak Anamur mutfağına girer.Küncünün girdiği yiyecekler hemen hemen Anamur a has yiyeceklerdir. Söz küncüde iken küncü ile yapılan Anamur özellerine bir göz atalım.

 Batırık: Bulgurun çok ince öğütülmüşü (Düğürcük)ile yapılan bir soğuk yiyecektir  .  Batırık ,Düğürcüğün ölçüsüne göre suyla bir taşım kaynamış domates kurusu Düğürcük üzerine dökülür ve düğürcüğün şişmesine kadar beklenir.  Şiştikten sonra içine ince  doğranmış  soğan, rendelenmiş domates suyu ve biber veya  salçası konarak karışım  ovulmaya başlanır. Ovulma arasında kavrulmuş ve çekilmiş Susam ve yerfıstığı bol miktarda ilave edilir. Oğulma işlemi su ilave  edilerek Köfte kıvama gelinceye kadar devam edilir  Yeteri kadar limon suyu konulur. Üzerine ince doğranmış maydanoz, dere otu konularak harmanlanır. Şayet batırığı susuz sıkma şeklinde yenecekse sıkmalık kısım ayrılır ve avuç içinde köfte şeklinde  sıkmalar yapılır  Geri kalan kısma   soğuk su ilave edilerek Batırık sulu yenecek kıvama gelinceye kadar  işleme devam edilir . Tadı kontrol edilerek içine ekşi , tuz ve Nane ilave edilir. Sunum yapılmadan önce , ayrıca hazırlanmış doğranmış Domates ,Salatalık , Marul , Taze biber.Taze soğan   Haşlanmış lahana , Haşlanmış kabak ve baş soğan, Anamur a has yabani  turp yaprağı konarak sunumu yapılır.

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Döviz Kurları
Yeni Anamur Gazetesi
Copyright © 2017 Yeni Anamur Gazetesi. Tüm hakları saklıdır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi