DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB) NEDİR ?


Bu makale 2017-10-11 10:02:53 eklenmiş ve 365 kez görüntülenmiştir.
Uzman Dr Mustafa ERKAN

DEHB aşırı hareketlilik, dikkat sorunları ve istekleri erteleyememe belirtileriyle ortaya çıkan bir psikiyatrik bozukluktur.
DEHB si olan çocuklar, aşırı hareketlidir, dikkatleri çabuk dağılır, engellenmeye ve beklemeye tahammülleri yoktur. Bu belirtiler sıklıkla 6 yaşından önce başlar ve çocuğun günlük yaşamını etkileyecek boyuttadır.Tanı için, bu belirtilerin akranlarına oranla daha şiddetli düzeyde olması gerekir.
GÖRÜLME SIKLIĞI NEDİR?
 Okul çağı çocuklarında görülme sıklığı %3–5 arasında değişmektedir. Erkeklerde kızlara oranla 2-6 kat daha fazla görülmektedir.
BELİRTİLER NELERDİR?
DEHB’nun farklı 3 tipi vardır: 1.Dikkat Eksikliğinin önde olduğu tip 2.Hareketlilik ve dürtüselliğin önde olduğu tip 3.Birleşik Tip HİPERAKTİVİTE ( Hiperaktivite ve Dürtüselliğin ) ön plandaysa, *Yerinde duramaz, *Oturması gerektiği halde oturamaz, *Yerli yersiz koşup tırmanır, *Aşırı konuşur, *Sessiz sakin oyun oynamakta güçlük çeker, *Her zaman bir şeylerle uğraşır, *Cevapları ağzından kaçırır, *Sırasını beklemekte zorlanır, *Olaylara veya konuşmalara müdahale ederek yarıda keser.
DİKKAT EKSİKLİĞİ ön plandaysa, *Yönergeleri başından sonuna kadar takip edemez, *Dikkatini yaptığı işe veya oyuna vermekte zorlanır, *Evde veya okulda yapacağı işler ve aktiviteler için gerekli malzemeleri kaybeder, *Dinlemez, *Detayları gözden kaçırır, *Düzensiz görünür, *Uzun süre zihinsel çaba gerektiren işleri yapmakta zorlanır, DEHB si olan çocukların çoğunda, hem dikkat sorunları hem hiperaktivite-dürtüsellik sorunları görülmektedir.
DEHB NEDENLERİ NELERDİR? DEHB’nin beyin kökenli bir rahatsızlıktır. . Aynı zamanda kurşun, bakır, çinko, demir gibi eser elementlerin etkileri üzerinde durulmaktadır. Beslenme ve katkı maddelerinin bu hastalığa neden olabileceği henüz KANITLANMAMIŞTIR. Bu çocukların annelerinin hamilelik döneminde ilaca maruz kalma, alkol ve sigara kullanımı, zor doğum, düşük doğum ağırlığı, geçirilmiş infeksiyonları dikkat çekmiştir. Bozukluğun genetik geçişi YÜKSEKTİR ve bu çocukların 1.dereceden akrabalarında(Baba, amca ve kuzenlerde özellikle) DEHB oranı daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, DEHB’nin ev ortamı, yetiştirme biçimi gibi nedenlerden DEĞİL diğer nedenlerden kaynaklandığı. Bu, ailenin kendini suçlamaması açısından oldukça önemli bir noktadır.
DEHB TANISI NASIL KONULUR? DEHB tıbbi bir tanıdır ve tanısı doktor olan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı tarafından konulmalıdır. Ancak İhtiyaç duyulması halinde psikolog ve çocuk gelişim uzmanından yardım alınmalıdır. TEK BAŞINA TANI KOYDURUCU BİR TEST veya GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMİYOKTUR.
Ancak yapılacak olan bir takım psikolojik testler hastalığın alt tipleri, gidişatı ve ek psikolojik sorunları (Öğrenme Güçlüğü, Bellek Sorunları ve Zeka Gerilikleri gibi) göstermede fayda sağlar. Görüntüleme yöntemleri (MR, Tomagrafi, EEG gibi) ancak ek nörolojik problemler olduğunda kullanılabilir. DEHB GİDİŞATI NASILDIR? Literatüre göre ,bu tip çocukların çoğunda davranış bozuklukları ergenlik ve yetişkinlik çağında da sürmekle birlikte genellikle aşırı hareketliliğin azaldığı ancak dürtüsel davranışlar, alkol madde kullanımı, sigara bağımlılıği ve suça yönelik davranışlarda artış gözlendiği belirtilmektedir. Bazılarında ergenlik ve yetişkinlik çağında belirgin düzelmeler de görüldüğü belirtilmektedir. Özellikle ergenlik dönemine dürtüsellik ve kolay öfkelenme gibi belirtilerle giren çocuklar, bu durum ergenliğin dönemsel özellikleri ile birleştiğinde kimlik bocalaması yaşabilmekte ve diğer davranışsal sorunların çözümünü güçleştirebilmektedir. Ayrıca dikkat eksikliği ve hareketlilik akademik başarı üzerinde de olumsuz yönde etki bırakmaktadır. Yapılan araştırmalar, tedavi edilmemiş DEHB tanısı alan bireylerin %35 inin liseyi bitiremedikleri ve %58 inin de en az bir yıl sınıf tekrarı yaptıklarını göstermektedir.
DEHB HANGİ PSİKİYATRİK HASTALIKLARLA BİRLİKTEDİR? DEHB olan çocukların 2/3 ünde ek bir psikiyatrik rahatsızlıklar vardır ya da bu hastalıklar için artmış risk taşırlar. ( Davranım Bzkluğu, Alt Islatma, Kaygı Bozuklukları, Öğrenme Giçlükleri gibi ) DEHB TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? DEHB’ ilaç terapisi uygulanmadıkça diğer terapilerin yararları sınırlıdır. İlaçla semptomlar kontrol altına alınınca, çocuğa/gence kendini kontrol ve idare etme öğretilebilir. En sık kullanılan ilaç tedavileri “stimulan” diye tabir edilen uyarıcı ilaçlardır. Bunun yanında farklı bir mekanizması olan Atomoksetin’de kullanılır. Bu ilaçlar genellikle yan tesirler açısından ılımlıdır ve uzun yıllardır kullanılmaktadır. Ancak her ilaç kullanımında olduğu gibi doktor kontrolü dışında kullanılmamalıdır. En sık karşılaşılan yan etkisi İŞTAH KAYBIdır.
Bu ilaçlar ASLA BAĞIMLILIK ve KISIRLIK YAPMAZ. DEHB tedavi edilmediği zaman bağımlılık yapıcı maddelere yönelme riski artar. Davranış düzenlemesi DEHB tedavisinde önemli bir yer tutar. Psikoterapiler ise standart olarak uygulanmazlar. Ancak zaman zaman tedavinin çok önemli bir parçasını oluştururlar: örneğin aile iletişiminde, ilişki biçimlerinde ciddi sorunlar varsa ve sorunlar çocuktaki bozukluğun gidişini olumsuz etkiliyorsa “aile terapisi” gerekebilir; ya da DEHB’nin yanısıra anksiyetle, depresyon, kendine güven ile ilgili sorunlar varsa bireysel psikoterapi gerekebilir.

 

 

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Döviz Kurları
Yeni Anamur Gazetesi
Copyright © 2017 Yeni Anamur Gazetesi. Tüm hakları saklıdır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi